TƯỞNG NHƯ DÒNG SÔNG KHÔNG TRỞ LẠI

     

Tôi rời tp hà nội năm 1954, lúc tôi 18 tuổi. Có rất nhiều bài hát về hà thành khá hay, nhưng về sau tôi hay nghêu ngao bài Nỗi Lòng người Đi của anh Bằng, vì bài hát có rất nhiều điểm tương xứng với tôi và trong đó có tên cả nhị thành phố hà nội thủ đô và sử dụng Gòn. Hát lên hai chữ thủ đô hà nội để lãng mạn tưởng tượng là mình tất cả một người yêu thật sự đã quăng quật lại ở thành phố cũ. Nhớ đến Sài Gòn, là ghi nhớ cả 1 thời tuổi trẻ em hoa mộng vào một tp mới.

Bạn đang xem: Tưởng như dòng sông không trở lại

Tôi xa thành phố hà nội năm tôi mười tám khi vừa biết yêu

Bao nhiêu mộng đẹp yêu đương thành sương tan theo mây chiều…

hôm nay Sài Gòn bao nhiêu tà áo khoe color phố vui

Nhưng riêng một người tâm tư nguyện vọng sầu vắng đi vào bùi ngùi…”

Kỷ niệm với tp hà nội là đáng nhớ của thời niên thiếu. Với tp sài gòn là lúc đi vào tuổi trưởng thành và tp này đã mang lại tôi nhị kỷ niệm lúc đến và khi đi nặng nề quên. Kỷ niệm Sài Gòn thứ nhất của tôi liên quan đến nhà văn Mai Thảo. đều ngày mới di cư vào Nam, gia đình tôi ngụ cư tại ngõ hẻm gần nhà thời thánh Huyện Sĩ. Nhị đầu ngõ hẻm nối với hai tuyến đường lớn, là đường Võ Tánh với Ngô Tùng Châu.

Một thằng bạn thân đang chỉ mang đến tôi một người có bóng dáng rất văn nhân, đó là Mai Thảo. Ông hay xuất hiện trong số những buổi sáng ngơi nghỉ đầu hang cùng ngõ hẻm trên con đường có đơn vị in mà tôi được biết thêm là ông đang quan tâm cho thành lập tác phẩm đầu tay của ông. Đó là cuốn Đêm tạm biệt Hà-Nội. Tôi đã nên lấy món tiền nhằm dành nhỏ nhoi ra cài và cho là nó sẽ là 1 kỷ niệm nhằm đời đến mình. Tôi gọi truyện ngắn Đêm từ giã Hà-Nội các lần, và đến nay vẫn tồn tại nhớ có máng câu “Tôi nhìn xuống nước sông Hồng đục ngầu như máu mà tp hà nội đang ở dưới đó…”.


Tôi cũng rời thủ đô hà nội như ông, cũng ngồi trong một dòng xe vận tải lớn chở những người dân di cư qua cầu long biên trong buổi tối nửa tối về sáng sủa sang phi trường Gia Lâm để đáp máy cất cánh vào dùng Gòn. Trời tờ mờ sáng, đèn kim cương trên mong mờ nhạt, nhịp xe túc tắc dọc theo chiều lâu năm của mẫu cầu, gió sông thổi vào trong xe làm cho mọi tín đồ se lạnh, tuy nhiên lúc đó tôi lại thấy háo hức được ra đi và nghĩ rằng sẽ không còn quay lại thành phố này nữa. Tôi ngoái nhìn xuống loại sông, nước phù sa cuồn cuộn đục ngầu và tất cả cùng một ý nghĩ như Mai Thảo.

Kỷ niệm sản phẩm công nghệ hai là với cái sông sài Gòn. Giống như các câu chuyện tình, những nhà văn thường giỏi tả cảnh lần thứ nhất hai người gặp gỡ nhau, và lần cuối họ chia tay nhau, nếu phong cảnh đó lại là một bến sông thì câu chuyện lãng mạn với lâm ly biết bao. Chuyện của tôi với sông tp sài thành cũng gần như là thế. Tôi đến với sài gòn năm 54 cùng rời vn năm 75 cũng trường đoản cú bến sông sài Gòn.

________

Nhớ lại từ bỏ hồi học lớp nhì trường Lý thường xuyên Kiệt sống phố Sinh Từ, Hà Nội, tôi là 1 trong tay bơi tất cả hạng. Trung thu năm 1946, tp tổ chức một trong những buổi tập trận trên hồ nước Hoàn Kiếm, thân Nhi Đồng cứu vớt Quốc với Hướng Đạo. Phía Đạo sở hữu Tháp Rùa, gồm có thuyền nhỏ tuổi chèo đi phá các cứ điểm của Nhi Đồng quanh hồ. Từng nhi đồng được lệnh chuẩn bị từng xâu vỏ bưởi bổ thành từng miếng vuông treo bên bạn làm võ khí. Mọi khi thuyền của hướng Đạo xông vào là một loạt vỏ bưởi được ném ra túi vết mờ do bụi để đẩy lui thuyền ra xa.

Lần đó tôi được tuyển chọn vào Đội Yết Kiêu để tập bơi ra “tái chiếm” Tháp Rùa. Khoảng cách bơi ngay gần nhất là chỗ Khai Trí Tiến Đức. Sau giờ đồng hồ hô của team trưởng, tôi nhoài tín đồ ra hồ, tưởng là gần nhưng lại sao bơi mãi bắt đầu tới nơi. Lúc đó thì toán cho trước đang đẩy lui được hướng Đạo, cùng họ đang rút lui bởi thuyền. Tôi vun bờ cỏ, lên hòn đảo và đi bao bọc tháp, sau đó vào trong thâm tâm tháp đứng nghỉ. Quan sát quanh không thể ai, đội của tôi dứt nhiệm vụ đang tập bơi vào bờ. Còn một mình, tôi hốt nhiên nhớ đến nắm rùa trả Kiếm đã đưa lại gươm thần của vua Lê Lợi mấy trăm năm trước. Bắt buộc chi ráng hiện lên trong những lúc này, nói với mình một tiếng thì thú vui biết bao!

Hồi chiến tranh Việt-Pháp, mái ấm gia đình tôi trôi dạt hơn tư năm trời vào vùng hậu phương trung du Bắc Việt. Tôi sẽ bơi trải qua không ít con sông đào nhỏ, và tất cả lần cùng các bạn bơi qua ngang sông Đáy, sát ngả Vân Đình, để về trại tạm cư vì không thích lội cỗ quá xa để mang lại bến đò ngang. Về sau về Hà Nội, tôi lại thường tập bơi từ Petite Đồ sơn ở hồ tây sang miếu Trấn Quốc, thanh lịch đình Nghi Tàm. Tại hồ Quảng Bá, tôi đã bơi ngang qua hồ sang cho gốc cây xoài phía bên kia.


*
Ảnh: Eden Constantino/Unsplash

Sau ngày hè di cư năm 1954 ngắn ngủi và bận rộn, tôi đảo sang trường hồ nước Ngọc Cẩn, học lớp đệ Tam. Năm học nhưng thường được gọi là năm nạp năng lượng chơi ko phải bận rộn thi cử. Tôi cũng hay về thăm lại ngôi trường cũ chu văn an được để tạm tại quần thể nội trú của ngôi trường Petrus Ký, chạm chán lại được một số bạn cũ, cùng nhớ những người dân bạn vẫn ở lại. Các bạn tôi dịp đó ai ai cũng có xe đạp, đề nghị sau giờ học tập là rủ nhau đấm đá xe đi tò mò thành phố mới. Cuối tuần shop chúng tôi đi xa hơn, mọi người mang theo một ổ bánh mì thịt nguội tốt cá vỏ hộp sardine, nước thì đựng trong bi-đông nhỏ của bên binh. Cả bầy đạp xe pháo qua mong Bình Lợi đi thăm Thủ Đức, Lái Thiêu, suối Lồ Ồ. Bao gồm lần đi mang lại tận Biên Hòa với còng sống lưng đạp xe leo dốc thăm ngôi miếu trên núi Châu Thới.

Một hôm, đạp xe qua Khánh Hội, rồi vòng vào Kho 5, cả bọn dựng xe cùng ra bến sông sài Gòn. Cơ hội đó thủy triều xuống, lòng sông thu lại, phần đông đám cỏ dại bờ vị trí kia trông cũng khá xa. Sông tp sài gòn hồi kia còn bé dại hẹp, không như hiện giờ đã được khơi rộng ra các lần. Một anh trong bầy nảy ra ý cùng tập bơi qua sông. Tôi nhìn xuống mẫu sông, nước ngả màu xám, lóng lánh lốt dầu loang, có ý khá ngần ngại, dẫu vậy cũng theo chúng ta ùa nhau dancing xuống. Bơi được một quãng, ra đến giữa dòng, ngạc nhiên nước chảy xiết, cả bọn bảo nhau cố bơi ngang cùng cứ nhằm mặc mang đến trôi theo dòng. Nước đẩy cửa hàng chúng tôi quá xa, hơn cả hai trăm thước khu vực định đến. Trước lúc bơi trở về, công ty chúng tôi phải đi ngược lại gấp đôi lần khoảng cách trên. Lên lại được bến Kho 5, thiệt là hú vía, cả đàn thấy bản thân thật là liều lĩnh, chắc là từ nay ko anh như thế nào còn dám đùa rỡn với dòng sông này nữa.

Sau này, mỗi kỳ hè trở lại thăm gia đình, tôi lại có dịp bơi lội qua sông hương thơm từ địa điểm bến đò trước trường Đồng Khánh với những người dân bạn sinh sống Huế, nơi thân phụ tôi đang làm việc. Nước sông hương ngày đó trong xanh, hiền khô hòa lờ ngờ trôi, khác hoàn toàn những dòng sông mà tôi đã lội qua.

Dòng sông sau cuối tôi đã tập bơi qua là con sông Dương Đông ở hòn đảo Phú Quốc, lúc tôi được đưa ra đó thao tác sau khi ra trường hành chánh và hoàn thành một khóa chuẩn úy hiện dịch trên Đồng Đế, Nha Trang, vào tầm đầu thập niên 1960. Tôi ở đó gần cha năm, không nghĩ đến chuyện xin thay đổi đi vị trí khác. Các lần, một mình tôi tập bơi từ Dinh Cậu, nơi loại sông tung ra biển, sang bên đó cồn cát, nơi mẫu xóm nhỏ tuổi mới thành lập, cơ mà tôi đã đặt tên là “xóm Bình Định” cho người dân không tính đó trốn chiến tranh đến hòn đảo xin lập cư. Có lần tôi bơi ra ngoài xa, đến tận cái cột mốc để lý giải thuyền vào cửa biển, khiến một lão ông lo lắng tôi có thể bị cá phệ tấn công.

*
Ảnh: pexels-anna-tarazevich

Hơn hai mươi năm sinh sống với mưa nắng sử dụng Gòn, học tập hành, nhỏ xíu dựng tương lai, tôi sẽ có trong thời gian tháng thanh bình cũng như xáo trộn vì thực trạng đất nước. Cuối cùng, một đưa ra quyết định đau lòng là đề xuất bỏ quê nhà khi người đồng đội từ khu vực miền bắc xông vào cưỡng chiếm phần miền Nam.

Buổi chiều ngày 29 Tháng tứ 1975, gia đình tôi cùng ông anh vk là quân nhân chạy về khu nhà ở đường è Quý Cáp của bà chị lớn. Tôi biết lòng anh rét như lửa vì vợ con đang rời khỏi vn từ mấy ngày hôm trước. Tàu sân bay Tân tô Nhất đã biết thành pháo kích, bất khiển dụng. Chúng tôi gần như tuyệt vọng nghĩ không tìm được mặt đường nào thoát. Bỗng bao gồm điện thoại, anh nhấc lên nghe, rồi buông một câu ngắn gọn: Ra ngay lập tức bến Bạch Đằng, đi tàu hải quân! công ty chúng tôi ùa ra khỏi nhà và cùng nhảy lên xe pháo jeep nhà binh của anh.

Xem thêm: Facebook: Cách Tắt Chế Độ Công Khai Trên Facebook Điện Thoại

Tới nơi, một vòng kẽm gai đã chăng ngang mặt đường tới tận bờ sông. Lính canh ngăn ngừa đám đông phía bên ngoài đang nạm tràn vào. Anh mang lại xe đậu giáp bờ sông, bên đó là tượng Đức è Hưng Đạo, nơi bao gồm lính đứng kiểm soát. Nhìn thấy anh treo lon trung tá, họ đến vào, nhưng chống gia đình công ty chúng tôi lại do là dân sự. Anh ko nỡ vứt đi, nói nặng nề với mấy bạn lính rằng tôi là một trong những quân nhân biệt phái, tuy vậy họ nói không đủ can đảm vì hại trái lệnh trên. Không thích nhùng nhằng làm cho mất cơ hội cuối cùng đi tìm vợ nhỏ của anh, tôi bắt tay anh, ân hận thúc anh đi may mắn, còn gia đình tôi có thể trở về.

Đám đông ko kể hàng rào cản càng ngày đông, bỗng dưng hàng tràng súng nổ vùng phía đằng sau tượng è cổ Hưng Đạo, kế tiếp hàng tràng đạn bên trong hàng rào đáp lại, mọi người chạy tán loạn. Một toán bộ đội dù vẫn định tiến vào nhưng lại bị cản lại, tuy thế may là cả hai bên chỉ phun chỉ thiên. Nhì đứa con bé dại nhất sợ hãi, khóc ầm ĩ. Công ty chúng tôi nghĩ trường hợp còn ở đây dám bị đạn lạc và ra quyết định lái xe về. Tôi đề máy. Xe không nổ. Đề lần sản phẩm công nghệ hai, máy ba, xe cộ cũng không nổ.


Lính canh hại hỗn loạn như vụ di tản khu vực miền trung vừa qua, họ vội giăng thêm mấy lần kẽm sợi rộng ra ngay đằng sau xe. Chần chờ tính sao, đi ko được mà về cũng không xong. Súng bắn, bé khóc như ri, cùng quá, tôi đành bước xuống xe, lại gần nói nặng nề với anh trung sĩ đang giữ rào cản. Anh ta nói: “Ra xe, nổ máy, khi tôi mở rào thì phóng xe thật nhanh vào”. Tôi suy nghĩ xe dường như không nổ máy, làm thế nào đây. Mặc dù vậy không còn cách nào rộng là quay trở về xe. Bà xã tôi đang nguyện cầu Trời Phật ông bà. Tôi lặng ngắt ngưng thở vài ba giây, vừa nói chuyện khấn theo vừa demo đề thiết bị xe, thì lạ thay, xe cộ nổ máy, thay là mái ấm gia đình tôi bay vào được! mặc dù thế cũng còn buộc phải trải qua nhiều gian khổ vợ ông chồng tôi thuộc năm đứa trẻ mới leo được lên mẫu chiến hạm ở đầu cuối đang ở ụ ngóng sửa chữa.

*
Ảnh: pexels-spencer-lee

Hai tiếng sáng, bé tàu 502 mang tên là Thị nề rời bến Bason trên chở năm ngàn người. Khi tàu đi qua tượng Đức è cổ Hưng Đạo, tôi thấy ngài vẫn đứng uy nghiêm, tay gắng kiếm chỉ xuống dòng sông. Tôi bỗng nhớ đến lời nguyền của ngài “Nếu không chiến hạ giặc Nguyên, ta sẽ không trở về con sông này nữa”. Bất giác, tôi nghĩ thầm nếu không tìm kiếm được trường đoản cú Do, chắc mình cũng không thể quay trở về được dòng sông này. Trông xuất phát Nguyễn Huệ, tuyến đường không một láng người, đèn đêm kim cương bệch như màu da của tín đồ sắp chết.

Sáng 30, tàu cho được Côn Sơn, nơi tập trung của hạm đội. Qua radio, nghe giờ tướng lãnh đầu mặt hàng như một lời báo tử. Quan sát lại phía sau, thành phố sài thành và cả miền nam khuất dần cuối chân trời, như đang chìm sâu xuống biển. Đi chẳng được bao lâu, tàu chết máy, nằm nghịch vơi giữa biển khơi, đề xuất chờ một đại chiến hàm khác quay lại kéo. Vị là con tàu ở đầu cuối ì ạch chạy, yêu cầu vớt thêm một vài ghe còn lại, đề xuất tàu lại càng chật len người. Một trực thăng chũm đuổi theo tàu tìm khu vực đậu, sau thời điểm hạ xuống xong, lại yêu cầu tìm phương pháp đẩy trực thăng xuống biển.

Ngoài ra còn một vật dụng bay do thám T28, trên gồm hai phi công, bay đến lượn liền kề quanh tàu những vòng, nhưng làm sao đáp xuống được. ở đầu cuối phải cất cánh là giáp xuống để gắng đáp cùng bề mặt biển, nhưng ngạc nhiên máy bay bị lật úp văng một phi công ra ngoài. May nhờ vào toán người nhái bơi lội ra cứu được. Còn phi công khác vẫn chìm theo trang bị bay lấn sân vào lòng biển… Ngày thứ bốn Hạm Đội Mỹ mới đến giúp, tiếp tế lương thực và bơm thuốc phòng bệnh. Bảy ngày tàu new tới được Subic Bay, Phi phương tiện Tân. Trước lúc cặp bến, họ yêu cầu xóa bỏ hết các dấu hiệu của Việt Nam. Thương hiệu tàu Thị nại 502 bị lấp một lớp sơn đen. Lá cờ vàng trên cao thư thả hạ xuống. Mọi người trên tàu đứng lên hát Quốc ca, nước mắt nhạt nhòa. Giờ đồng hồ hát theo gió tan trên biển như một bi quan ca của những người thất trận.

Rồi cửa hàng chúng tôi được chuyển qua các trại ganh nạn với vượt được thái bình Dương, đến được châu lục Mỹ Châu, trở thành công dân Mỹ, thành người Mỹ gốc Việt. Chúng tôi lại đi xuyên qua lục địa Mỹ mang lại tận chân tượng con gái Thần thoải mái phía vị trí kia bờ Đại Tây Dương, trèo vào trong tâm địa tượng cùng leo lên đến mức gần bó đuốc hình tượng của tự do thoải mái để chắc chắn là là tôi đã làm trọn lời nguyện khi trải qua tượng Đức trằn Hưng Đạo trên bến Bạch Đằng năm xưa.

*
Ảnh: pexels-tuvictor

Chúng tôi trở lại hà nội thủ đô sau 40 năm, bởi mấy tín đồ em họ call về lo việc phần mộ. Rồi lại một đợt nữa tái ngộ sài gòn khi con gái út ước ao về lại quê hương Việt Nam để làm lễ thành hôn.  Lớn lên trong xã hội Mỹ, con tôi đã làm chúng tôi ngạc nhiên là cô quyết định về sài thành làm lễ cưới. Trong lòng công ty chúng tôi rất ngần ngại nhưng cũng cảm đụng nghe con giải thích: bé sinh ra ở nước ta thì bé cũng muốn ban đầu cuộc hôn nhân của bé ở Việt Nam. Cùng con có muốn giới thiệu với ông xã con khu đất nước, phong tục Việt Nam.

Lễ cưới được cử hành bên trên một chiếc thuyền rồng, biểu tượng cho non sông Việt Nam. Con thuyền đưa khách từ bến nhà Rồng mang đến Bình Quới Resort. Hôm đó, trong lời chào mừng quan khách, tôi tất cả dịp nhắc lại chuyện xưa:

“Chúng ta vẫn đi bên trên sông sử dụng Gòn, mẫu sông lịch sử này sẽ nhắc lại cho gia đình tôi hầu như kỷ niệm cấp thiết quên. Các năm trước, trong đêm cuối cùng trước khi sài gòn thất thủ, shop chúng tôi cũng thoát được từ một bến ko xa nơi này, bên trên một đại chiến hàm hư hư cũng trôi trên con sông này. Chúng tôi đã yêu cầu rời bỏ quê hương, phân vân nơi mang đến và cũng chần chờ tương lai ra sao…. nhiều người ngoại quốc sẽ lau nước mắt với lên chia sẻ với nàng dâu về sự bất thần họ theo thông tin được biết về một khúc quanh lịch sử của chiến tranh vn và nguyên nhân tại sao mái ấm gia đình cô lại sống nơi hải ngoại.

Những ngày ở dùng Gòn, tôi bao gồm dịp đưa những con đến chỗ nhưng mà phép lạ đã cứu shop chúng tôi khỏi cơn đại nạn. Nếu không thoát, tôi sẽ bị những người bằng hữu thù nghịch đưa đi cải tạo tù đày điêu đứng. Cùng là con của “ngụy”, các con tôi sẽ không còn tránh được cảnh sinh sống khốn cùng. Dưới tượng Đức è cổ Hưng Đạo, tôi đang kể lại cho các con nghe chuyện giờ chiều ngày 29 Tháng tư 1975 với tôi cũng nói đến sự trợ giúp của đa số người cửa hàng chúng tôi không bao giờ quên, như anh Trung sĩ cỗ binh đang mở trở ngại cho mái ấm gia đình tôi, rồi Trung úy thủy quân Hùng giúp chở công ty chúng tôi ra tận tàu; Trung úy fan nhái Trịnh Công Hiển, bạn em nuôi đạo đức đang theo góp săn sóc nhỏ cái công ty chúng tôi suốt cuộc hành trình; Trung tá Hạm trưởng Nguyễn Văn Tánh; Trung tá hải quân Phan Lạc Tiếp; Thủy thủ đoàn Tân Lập cùng toán người nhái của chiến hàm Thị vật nài 502 đã thuộc điều động nhỏ tàu lỗi hỏng cho bến trường đoản cú do. Và trên hết, anh đơn vị tôi là Trung tá Đặng Bá Cảnh sẽ mở con đường cho công ty chúng tôi khi tình vắt trở nên tuyệt vọng nhất.

Xin Thượng Đế phù hộ mang đến họ.

Sài Gòn đã thay đổi rất nhanh. Đi xa thừa lâu, về lần nào thì cũng thấy xa lạ, ô nhiễm và độc hại và bất an. Lần vừa rồi, công ty chúng tôi ở lại thành phố sài gòn hơn một tháng. Trước ngày trở lại Mỹ, nhị vợ ông chồng tôi đi dọc con đường Tự Do, sang con đường ra bến Bạch Đằng. Tôi ghi nhớ lại hơn nửa chũm kỷ trước, ngay sát tám trăm ngàn vnđ bào từ khu vực miền bắc đã cặp bến này đi tìm kiếm tự do, nay không hề một vết tích nào nhằm lại. Cũng tại vị trí này bao nhiêu năm ngoái đây, mái ấm gia đình tôi đã bỏ lại loại xe bên đường và nhờ sự tình cờ như một phép kỳ lạ mà đến được miền khu đất hứa.

Xem thêm: 5 Hình Ảnh Sùi Mào Gà Có Bị Ngứa Không ? Có Chữa Được Không

Chúng tôi đi ngược lên, mang lại dưới tượng Đức nai lưng Hưng Đạo, nỗ lực tìm lại địa điểm của dòng xe năm xưa. Ở đây họ vẫn xây một khu vui chơi công viên nhỏ. Lúc trở lại chỗ ngã cha để tìm cách sang đường thoải mái thì đúng vào khung giờ tan sở, xe pháo chạy hai phía không ngớt. Đường thì rộng, ko đèn giao thông, cũng không tồn tại lằn sơn dành cho bộ hành, do dự mãi không dám qua. Bỗng nhiên nghe thấy tiếng chuyện trò vui vẻ của mấy cô gái, công ty chúng tôi quay lại thì những cô tươi mỉm cười “Hai bác bỏ theo chúng cháu” cùng không hóng trả lời, hai cô đã cụ tay công ty chúng tôi dẫn qua đường. Sang đến nơi còn chưa kịp nghe lời cám ơn, những cô vẫn vội rảo cách ríu rít đi. Tôi tự nhiên thấy trong chiếc xa lạ, vào sự bất an, trong chiếc vô cảm của cuộc sống đời thường hối hả, vẫn còn cái thiện căn phiên bản trong sáng của rất nhiều người trẻ em Việt Nam.