Các dây thần kinh sọ não

     

Từ võng mạc các sợi thị lực vào chéo cánh thị, sinh sống đây những sợi nghỉ ngơi trong bắt chéo còn những sợi ở ngoại trừ đi thẳng, mỗi dải thị trở về củ não sinh bốn trước và thể gối ngoài.

Bạn đang xem: Các dây thần kinh sọ não


Dây I - rễ thần kinh khứu giác (olfactory nerve)

Giải phẫu chức năng

Từ niêm mạc mũi những sợi thần ghê qua sàng xương bướm sản xuất thành hành khứu sau đó thành dải khứu bước vào võ não thùy thái dương.

Cách khám

Dùng lọ dầu bạc bẽo hà, nước hoa để từng lổ mũi một để bạn bệnh ngửi khi nhắm mắt. Né dùng các chất kích say mê như amoniac, dấm bởi nó kích say mê dây V.

Thay đổi bệnh lý và nguyên nhân

Giảm hoặc mất mùi chạm mặt trong bệnh án niêm mạc mũi như polype, viêm mũi; u màng não đáy vùng trán, u hành khứu, u xương sàng, u cánh nhỏ xương bướm, u hồi hải mã, u thể trai; gặp chấn thương sọ tầng trước làm đứt dãi khứu; viêm mạng nhện vùng xương sàng, viêm teo dây thần kinh trong dịch giang mai thần kinh, dịch phong; phồng động mạch thông trước; gồm khi bởi loạn thần kinh chức năng.

Lẫn mùi: ngửi mùi hương này thành mùi kia gặp gỡ trong hysterie.

Ảo khứu gặp gỡ lúc mê sảng, u hải mã, tâm thần phân liệt.

Dây II - rễ thần kinh thị giác (optic nerve)

Giải phẫu chức năng

Từ võng mạc các sợi thị giác vào chéo cánh thị, sinh sống đây các sợi ngơi nghỉ trong bắt chéo còn các sợi ở kế bên đi thẳng. Từng dải thị trở về củ óc sinh tứ trước và thể gối ngoài, một số tạo tia thị giác đi qua phần dưới bao vào đi mang đến thùy chẩm.

Cách khám

Khám lần lượt thị lực, thị phần và soi lòng mắt từng đôi mắt một.

Thị lực:

Sơ bộ: Nhìn những ngón tay ở khoảng cách khác nhau.

Chính xác: sử dụng bảng đo thị lực để giải pháp 5m hiểu rằng thị lực mấy phần 10.

Thị lực hoàn toàn có thể giảm hoặc mất một hoặc hai mắt bởi vì viêm dây thần kinh thị, vì dây thần tởm sọ hoặc vào tăng áp lực nội sọ lâu ngày... Cần loại trừ các bệnh dịch về đôi mắt gây giảm hoặc mất thị lực như sẹo màng mắt kết mạc, đục thủy tinh thể, tật khúc xạ...

Thị trường:

Sơ bộ: Người thầy thuốc ngồi đối lập với bệnh nhân cách nhau 1m, bịt mắt trái ngược nhau (thầy thuốc che mắt trái thì người bệnh che đôi mắt phải) nhìn thẳng vào nhau, tiếp đến đưa một thứ hay ngón tay từ kế bên vào trong, từ trên xuống hoặc trái lại đến thấy lúc thì bệnh nhân nói có. Bí quyết này là so sánh thị trường của người mắc bệnh và thầy thuốc.

Chính xác sử dụng chu vi kế, bình thường nhìn ra ngoài 900, chú ý xuống 700, vào trong và lên bên trên 600.

Thị trường hoàn toàn có thể mất trọn vẹn (liên quan cho thị lực).

Thu hẹp thị trường về hầu hết phía vì chưng teo dây II.

Ám điểm trung tâm: ko thấy làm việc giữa là do viêm rễ thần kinh thị hậu nhãn cầu.

Bán manh (nữa thị trường không chú ý thấy) tất cả hai loại:

Khác mặt (khác tên) là phân phối manh ở 2 bên do u tuyến đường yên hoặc phía mũi vị viêm màng nhện vùng giao thoa mắt (xem hình).

*

Bán manh thái dương (trái) và buôn bán manh phía mũi.

Cùng mặt (đồng danh) là phân phối manh bên phải hoặc là phía bên trái của thị phần hai mắt chạm mặt trong thương tổn sau chéo cánh thị (Dãi thị lực - Tia thị giác). Tổn thương bên buộc phải thì mất thị trường bên trái và trái lại thường vì tai thay đổi mạch ngày tiết não, u não...

*

Bán manh đồng danh bên phải.

Ngoài ra còn có manh 1/4 khi tổn yêu quý ở từ từ cựa trước cùng sau qua nhì hình sau.

*
Bán manh ¼ dưới (trái) ¼ trên.

Ðáy mắt:Bằng đèn soi lòng mắt biết được tình trạng rượu cồn tĩnh mạch, võng mạc, gaithị, hoàng điểm. Biết được những bệnh lý xơ vữa đụng mạch, tăng ngày tiết áp, đái túa đường...

Giai đoạn sớm phù sợi thị là mờ bờ gai. Nếu tua thị phù cao hơn bề mặt võng mạc 1mm thì phải kiểm soát và điều chỉnh số kính lên 3 điop mới nhìn rõ bờ gai. Sau đó là giai đoạn xuất ngày tiết võng mạc thấy các đám xuất ngày tiết võng mạc nằm cạnh bên các tĩnh mạch.

Cuối thuộc là teo gai thị, lúc này bờ sợi thị rõ, nham nhở hoàn toàn có thể chuyển sang white color đục, quan trọng thưa thớt, teo nhỏ.

Phù sợi thị là triệu chứng rất quan trọng đặc biệt của hội hội chứng tăng áp lực đè nén nội sọ. Vì sao thường chạm mặt nhất là khối choán địa điểm trong sọ (u, áp xe cộ não, tiết tụ...).

Các dây thần kinh vận chuyển nhãn cầu

Giải phẫu chức năng

Dây vận nhãn tầm thường (dây III- Oculomotor Nerve) xuất phát điểm từ cuống não đến đưa ra phối cơ mắt trừ cơ thẳng ngoại trừ và cơ chéo lớn, trong khi còn đưa ra phối chi phối cơ nâng mi. Nhánh phó giao cảm gây co đồng tử, bỏ ra phối khung hình mi thâm nhập và điều chỉnh tiêu từ bỏ khi quan sát xa - gần...

Dây vận nhãn không tính (dây VI- Abducens Nerve) đi từ cầu não đưa ra phối cơ trực tiếp ngoài.

Dây cảm rượu cồn (dây IV- Trochlear Nerve) từ bỏ cuống não bỏ ra phối cơ chéo cánh lớn (đưa ánh mắt xuống với ra ngoài).

Cách khám

Bảo người bệnh nhìn những hướng khác nhau, thông thường mắt đưa được về phần đa hướng những nhau.

Xem tất cả giật nhãn ước không?

Khám tiểu đồng (kích thước, đáp ứng...)

Các bộc lộ bệnh lý

Liệt cô quạnh các dây

Liệt dây III gây sụp mi, lác ngoài, đồng tử giãn, chú ý đôi. Chạm chán trong u cuống não, phình hễ mạch thông sau, viêm não, màng não, u thùy thái dương khiến lọt cực.

Liệt dây IV không gửi nhãn mong xuống và ra ngoài được. Nguyên nhân thường cũng giống như trong liệt dây III.

Liệt dây VI gây lác trong và quan sát đôi, ít có giá trị định khu, chạm chán trong tăng áp lực nội sọ, viêm màng não, thương tổn xoang hang hay mõm xương đá...

Xem thêm: Bí Quyết Làm Trắng Da Mặt Nhanh Nhất Tại Nhà, 15 Mẹo Giúp Da Mặt Trắng Sáng Tự Nhiên Dễ Làm

Liệt tất cả các dây vận nhãn

Nhãn mong bất động chạm mặt trong tổn hại xoang hang (viêm tắc), u đỉnh ổ mắt.

Mất chức năng nhìn kết hợp của nhì mắt: Ðể quan sát sang phải, trái, lên trên, xuốngdưới với quy tụ cần phải có sự điều phối chuyển động cả nhị mắt. Sự điều phối này do một trung điểm phối kết hợp ở trên các nhân dây vận nhãn chỉ huy.

Mất tác dụng liếc dọc (dấu hiệu Parinaud) là tín đồ bệnh cần thiết liếc nhì mắt lên trên cùng xuống bên dưới được. Nguyên nhân của mất công dụng liếc dọc là tất cả tổn yêu quý vào trung điểm phối hợp liếc dọc (nhân Darkchevitch ở cuống não) thường gặp gỡ trong u đường tùng.

Mất tác dụng quy tụ: người bệnh cần thiết quy tụ hai mắt để nhìn kim chỉ nam tiến lại gần gốc mũi là vì tổn yêu mến trung điểm phối kết hợp quy tụ Perlia nghỉ ngơi cuống não.

Mất công dụng liếc ngang (dấu hiệu Foville): fan bệnh cấp thiết liếc nhì mắt lịch sự một bên hoặc cả phía hai bên được, vì tổn yêu quý trung điểm phối kết hợp liếc ngang Foville bên nên hoặc phía trái ở mong não.

Nếu vừa mất chức năng liếc ngang, vừa tất cả liệt dây III dĩ nhiên là gồm Foville cuống não. Trường hợp mất tác dụng liếc ngang đương nhiên liệt dây VI là gồm Foville ước não.

Giật nhãn cầu:

Khi nhị nhãn ước của tín đồ bệnh liếc theo mục tiêu lên trên, xuốngdưới hoặc lịch sự ngang rồi gia hạn ở mỗi vị trí đó 5 giây. Trường hợp thấy nhì nhãn ước từ từ dịch rời sang ở một phía rồi đột ngột giật nhanh trở lại. Hoàn toàn có thể lặp lại các lần hay liên tục. Bạn ta mức sử dụng chiều mà lại nhãn ước giật cấp tốc để xác minh tính hóa học của triệu hội chứng này đó là sang phải, quý phái trái, lên trên, xuống dưới, xoay buộc phải hoặc chuyển phiên trái. Chạm mặt trong tổn thương chi phí đình ngoạibiên, những cuống đái não.

Khám đồng tử:

Kích thước: Ðồng tử người bình thường có hình tròn, đường kính nhỏ dại nhất là 1,5mm và lớn nhất là 8mm (phụ trực thuộc vào tuổi và cường độ ánh sáng). Người thông thường đồng tử nhì mắt hầu như nhau về size khoảng 2-3 mm. Ðồng tử giãn to lúc trên 3 mm: liệt dây III, lây lan độc atropin, rượu, cocain, trong glôcôm cấp...Ðồng tử co nhỏ dại khi nhỏ tuổi hơn 1,5mm vì chưng tổn mến giao cảm cổ (hội triệu chứng Claude Bernard Horner), ngộ độc morphine, photpho hữu cơ, nha phiến, pilocarpine. Ðồng tử méo mó gặp trong liệt toàn thể, viêm dính mống mắt.

Phản xạ điều tiết: Ðây là một trong phản xạ tự động hóa điều chỉnh form size đồng tửtheo độ nhiều năm tiêu cự. Thầy thuốc cầm một thứ cách bạn bệnh một mét, rồi gửi đầu vật này lại gần mắt người bệnh. Trong quy trình đó quan gần cạnh hai đồng tử của tín đồ bệnh xem gồm co nhỏ dần lại không. Khi dây III thương tổn thì phản xạ điều tiết bớt hoặc mất.

Phản xạ ánh sáng: Ðồng tử chớp nhoáng co bé dại lại khi bị một chùm tia sáng sủa chiếuvào với giãn ra khi tắt mối cung cấp sáng đó. Lương y dùng đèn sạc pin soi từ phía thái dương vào tới đồng tử người bị bệnh rồi quan tiếp giáp phản ứng co nhỏ tuổi của đồng tử, khi tất cả tổn yêu quý dây III sự phản xạ này bị giảm hoặc mất. Trong trường hợp bức xạ điều huyết còn, tuy vậy phản xạ ánh sáng mất, kia là dấu hiệu Argyll Robertson, đặc hiệu trong dịch giang mai thần kinh (tổn yêu quý củ óc sinh tư).

Dây V - dây thần kinh tam thoa/ sinh ba (trigeminal nerve)

Giải phẫu chức năng

Dây V chi phối xúc cảm ở mặt gồm nhánh V1 nhận cảm hứng nông vùng trán, niêm mạc nhãn cầu ổ mắt. Nhánh V2 nhận cảm giác nông vùng lô má, niêm mạc hốc mũi, niêm mạc xoang hàm trên, cung răng trên, niêm mạc vòng mồm và mặt phẳng lưỡi ở nhì phần tía phía trước. Nhánh V3 nhận cảm hứng nông vùng cằm, niêm mạc phía bên dưới khoang miệng, cung răng dưới. Dây V bỏ ra phối vận động ( nhánhV3) cơ nhai, cơ chân bướm trong cùng ngoài, cơ thái dương. Cùng với dây VII, VIII đi ra ở góc cầu đái não.

Cách khám

Cảm giác: chú ý mất hoặc giảm cảm xúc nhánh V1 (vùng trán) chạm chán trong u góc ước tiểu não; Zona mặt, nhức dây V vô căn... ( xem bài phản xạ).

Vận động: cắn chặt răng cơ nhai nổi rõ, đưa hàm qua bên nên bên trái bình thường, nghiến răng cơ thái dương nổi rõ.

Nếu liệt một mặt cơ nhai vị trí kia nhẽo hơn, lúc há mồm hàm lệch về bên cạnh bệnh. Còn liệt hai bên miệng luôn luôn luôn há ra, không nhai được, nguyên nhân như sẽ nêu trên.

Dây VII - rễ thần kinh mặt (facial nerve)

Giải phẫu chức năng

Nhân dây VII ở mong não có hai phần, phần trên phụ trách nửa khía cạnh trên (từ đuôi khóe đôi mắt trở lên) còn nhân phần bên dưới phụ trách nửa phương diện dưới, nhân phần trên được võ não hai bán cầu đưa ra phối, còn nhân phần dưới chỉ được võ não bên đối diện chi phối. Phụ trách vận động những cơ dính da mặt, cơ bám da cổ, xương bàn đánh đấm ở tai giữa (dây VII). Dây VII đi qua xương đá dìm thêm sợi phó giao cảm dây VII' đưa ra phối hoạt động bài tiết của các tuyến nước mắt, tuyến đường dưới hàm, đường dưới lưỡi, đường niêm dịch của mũi và cũng nhận thêm vị giác ở nhì phần cha trước lưỡi với cảm giá vòm miệng, cảm giác nông vùng ống tai không tính và vùng da nhỏ dại phía sau vành tai (dây VII').

Cách khám

Quan liền kề thông thường bình thường có sự phẳng phiu giữa 2 bên mặt (nhân trung bao gồm giữa, nếp nhăn mũi má 2 bên đều nhau, đôi mắt nhắm kín...). Làm một số động tác để triển khai rõ liệt (nhăn mặt, thè lưỡi, nhắm mắt, kích ham mê đau... ).

Khám máu dịch, cảm hứng và vị giác.

Biểu hiện bệnh lý

Liệt dây VII trung ương:

Chỉ liệt nửa phương diện dưới biểu thị như sau:

Lúc nghỉ ngơi: Nhân trung lệch trở về bên cạnh lành, nếp nhăn mũi má mặt liệt mờ.

Lúc làm động tác:Khi uống nước rã ra phía mép mặt liệt, nhăn phương diện thì mép bên liệt không nhấc lên được mà chỉ có mép mặt lành nâng làm cho miệng méo sang bên lành. Thè lưỡi ra lệch trở về bên cạnh liệt (thực ra bởi miệng méo về bên lành).

Trong phần lớn trường vừa lòng liệt tw nhẹ thì cực nhọc thấy sự mất cân nặng đối. Nếu khám tỷ mỉ hơn bằng phương pháp bảo người bị bệnh nhắm mắt thật chặt, bên nào lông mi dài là bị liệt sẽ là dấu Souques và khi ấy dùng tay vạch hai mí đôi mắt thì bên liệt dễ dàng hơn bên lành. Lúc hôn mê ko kể sự mất bằng vận còn bao gồm dấu má mặt liệt phập phồng theo nhịp thở, hoặc giấu Pierre-Marie-Foix khi kích mê thích đau góc hàm nhì bên.

Liệt dây VII tw thường kèm theo liệt nửa người cùng mặt và không lúc nào chuyển quý phái liệt cứng.

Nguyên nhân tạo liệt dây VII trung ương: Tai đổi mới mạch ngày tiết não (nhũn não, xuất huyết chào bán cầu đại não), u não, áp xe hoặc viêm...

*

Hình: Liệt dây VII trung ương trái

Liệt dây VII ngoại biên:

Là liệt toàn bộ nửa mặt (nếu liệt một bên) buộc phải triệu chứng của nó gồm những dấu hiệu liệt dây VII tw kèm theo nhị dấu chứng của nửa phương diện trên đó là nếp nhăn domain authority trán mặt liệt mờ hoặc mất và mắt nhắm không bí mật nên chỉ với nhìn thấy làng mạc trắng call là dấu Charles - Bell, thường đưa sang liệt cứng.

*

Hình: Liệt dây VII nước ngoài biên trái

Dấu hiệu liệt dây VII nước ngoài biên nếu kèm thêm một vài dấu chứng khác cho bọn họ biết địa điểm tổn thương:

Kèm liệt 1/2 người bên đối lập là tổn thương ở ước não (hội triệu chứng Millard - Gübler).

Kèm dấu triệu chứng tổn mến dây V và VIII là ở góc cạnh cầu tè não.

Kèm nghe nhức hay giảm xúc cảm vị giác 2/ 3 trước lưỡi, giảm xúc cảm vùng Ramsay Hunt, khô nước mắt, nước bọt bong bóng là tổn thương trong xương đá.

Nguyên nhân khiến liệt dây VII ngoại biên:Do lạnh, u (u dây VIII) không nhiều khi vì chưng u tuyến với tai, đái tháo dỡ đường, zona hạch gối (đau với nổi nhọt nước vùng Ramsay - Hunt) thường dĩ nhiên điếc tai, viêm màng não vì chưng lao, listériose, ung thư, viêm tai thân ở trẻ em em, căn bệnh phong, giang mai, gặp chấn thương xương đá, nhũn óc vùng cầu não, hội bệnh Guillain - Barré (thường liệt dây VII nước ngoài biên nhị bên), xơ cứng rãi rác...

Nếu liệt dây VII nước ngoài biên phía 2 bên thì diện mạo đờ đẫn, không linh hoạt, nếp nhăn da trán mất, nhai và nuốt cũng khó.

Dây VIII - dây thần kinh tiền đình ốc tai (vestibulocochlear nerve)

Giải phẫu chức năng

Dây VIII gồm nhánh ốc tai chi phối nghe đi mang lại võ não, củ óc sinh tứ sau với thể gối trong; nhánh tiền đình giữ lại thăng bằng đi từ vành bán khuyên mang đến hạt chi phí đình mặt Deiter tiếp đến đến thùy thái dương.

Cách đi khám và thể hiện bệnh lý

Nhánh ốc tai

Khi đã chắc chắn ống tai ngoài không trở nên tắc, người lương y nói nhỏ dại cách người bệnh 2m, nói khoảng chừng 20 từ, mỗi từ 2-3 âm. đi khám từng tai một bằng phương pháp bịt tai chưa khám, không để bệnh nhân nhận thấy miệng bác sĩ khi nói. Tiếp nối yêu cầu bệnh nhân nhắc lại hoặc để bệnh nhân nghe tiếng tíc tắc đồng hồ. Chống khám yêu cầu yên tĩnh để tấn công giá đúng chuẩn mức độ giảm thính lực. Lúc thính giác của bệnh nhân tất cả sự không giống nhau giữa nhì tai cần tập trung khám mặt nghe hèn trước và đề xuất phân biệt điếc vì chưng dẫn truyền hay chào đón bằng nghiệm pháp đo mức độ nghe sau:

Nghiệm pháp Schwabach: dùng âm thoa 128 (Dao cồn 128 chu kỳ/giây). Gõ dịu âm sứt vào lòng bàn tay rồi đặt cán của âm sứt vào ụ xương cố (nghe con đường xương), thông thường nghe được đôi mươi giây.

Nghiệm pháp Rinne: Ðể nhị nhánh của âm bôi trước loa tai (dẫn truyền mặt đường khí) sau để tiếp cán âm bôi vào mỏm chũm (dẫn truyền đường xương). Nếu người bị bệnh nghe thấy (nghiệm pháp Rinne +) thì có thể là bình thường hoặc là điếc tiếp nhận. Ngược lại, nếu bệnh nhân không nghe thấy đường khí (Rinne-) tuy vậy lại nghe được con đường xương lúc này biểu lộ điếc dẫn truyền.

Xem thêm: Đeo Kính Cận Phù Hợp Với Khuôn Mặt Nam, Chọn Kính Cận Nào Cho Khuôn Mặt Bạn

Nghiệm pháp Weber: mang lại âm thoa dao động rồi đặt vào đỉnh đầu hoăc thân trán. Thông thường nghe mặt đường xương phía hai bên đều nhau.